Een werkgever die met een bestuurder/werknemer een vaststellingsovereenkomst (VSO) sluit met een brede finale-kwijtingsclausule, kan daarna niet zomaar alsnog schadevergoeding vorderen wegens vermeende fraude of financiële malversaties. De kantonrechter oordeelt dat ESF deze risico’s bewust heeft aanvaard door, ondanks bestaande vermoedens, zonder voorbehoud finale kwijting af te spreken. Daardoor stranden de latere vorderingen.
Kerngegevens
- ECLI: ECLI:NL:RBNNE:2020:555
- Instantie: Rechtbank Noord-Nederland, locatie Leeuwarden
- Datum uitspraak: 4 februari 2020
- Datum publicatie: 11 februari 2020
- Zaaknummer: 7605009 \ CV EXPL 19-1887
- Rechtsgebied: Civiel recht (bodemzaak)
- Kern: geen vordering wegens fraude door werknemer vanwege finale kwijting in VSO
Feiten in het kort
- [A] was sinds 2008 in dienst als algemeen directeur en statutair bestuurder.
- In 2018 wilde ESF afscheid nemen; in de onderhandelingen kwam ook twijfel/onderzoek naar voren over declaratiegedrag en buitenlandse reizen.
- Partijen sloten op 27 juni 2018 een VSO met o.a. een beëindigingsvergoeding van € 95.000 bruto en een zeer ruime finale-kwijtingsclausule (art. 17).
- Later liet ESF (Hoffmann Bedrijfsrecherche) onderzoek doen en stelde zij schade door onregelmatigheden/fraude; ESF schortte betaling van de beëindigingsvergoeding op en legde beslag.
De vorderingen
- ESF (conventie): verklaring voor recht aansprakelijkheid, vergoeding onderzoeks- en advocaatkosten, schadevergoeding en (o.a.) dat ESF niets meer verschuldigd is uit de VSO; terugbetaling van al ontvangen bedragen.
- [A] (reconventie): betaling beëindigingsvergoeding en eindafrekening (vakantie/vakantiegeld), wettelijke rente/verhoging, opheffing beslagen.
Oordeel: finale kwijting blokkeert de ‘fraude’-claim
De kantonrechter past de Haviltex-maatstaf toe op de uitleg van de VSO en stelt vast dat de tekst en context wijzen op een definitieve, allesomvattende afwikkeling. In art. 17 staat expliciet dat alle onderwerpen zijn uitonderhandeld en dat partijen elkaar algehele en finale kwijting verlenen voor alles wat zij uit hoofde van de arbeidsovereenkomst en beëindiging daarvan van elkaar te vorderen (mochten) hebben.
Cruciaal is dat ESF al vóór het tekenen wist of ten minste sterk vermoedde dat er onregelmatigheden speelden (declaraties/reizen), maar er bewust voor koos:
- geen nader onderzoek te doen vóór ondertekening;
- het vermoeden te gebruiken als drukmiddel in onderhandelingen; en
- de VSO mét finale kwijting te tekenen zonder enig voorbehoud.
Daarom mocht [A] er redelijkerwijs op vertrouwen dat de finale kwijting óók ziet op mogelijke claims wegens financiële onregelmatigheden, zelfs als de precieze aard/omvang later groter blijkt dan gedacht. De vorderingen van ESF stranden dus op de finale kwijting.
Dwaling en redelijkheid/billijkheid: geen redding voor ESF
- Dwaling (art. 6:228 BW): faalt, omdat ESF met bestaande vermoedens toch zonder voorbehoud tekende en daarmee het risico aanvaardde dat later meer/ernstiger feiten boven tafel zouden komen.
- Beperkende werking redelijkheid en billijkheid (art. 6:248 lid 2 BW): faalt wegens onvoldoende onderbouwing én vanwege de terughoudende toets; er is niet uitgelegd waarom het onaanvaardbaar zou zijn ESF aan de kwijting te houden.
Gevolg: ESF moet wél betalen uit de VSO
Omdat ESF aan de VSO is gebonden, moet zij de beëindigingsvergoeding betalen. De kantonrechter brengt wel enkele posten in mindering die [A] heeft erkend (o.a. schilderwerk privé, belastingadvies privé, aankopen via spaarpunten en deel i-watch). Daardoor resteert:
- € 91.031,30 bruto aan ontslagvergoeding (met wettelijke rente vanaf 1 december 2018).
Daarnaast moet ESF de eindafrekening (niet-genoten vakantiedagen en pro rata vakantiegeld) betalen, met wettelijke verhoging (art. 7:625 BW) en rente. De door ESF gelegde beslagen worden opgeheven.
Praktische lessen
- Finale kwijting is vaak écht finaal: vooral bij brede formuleringen (“alle mogelijke onderwerpen”, “al hetgeen … te vorderen mochten hebben”) kan dit ook onbekende of nog niet uitgezochte claims omvatten.
- Heb je vermoedens van fraude of malversaties? Onderzoek dan vóór je tekent, of maak een expliciet voorbehoud/uitzondering in de VSO (bijv. carve-out voor fraude/valsheid/verduistering of voor nog te onderzoeken posten).
- Dwaling achteraf is lastig: als je al signalen had en toch zonder voorbehoud afwikkelt, kan dat worden gezien als het bewust aanvaarden van risico.
Bron
Rechtspraak.nl – ECLI:NL:RBNNE:2020:555
Neem contact op met Van Leeuwen & Bos Juridisch Advies
Wilt u een vaststellingsovereenkomst sluiten en tegelijk risico’s op latere claims (of juist: carve-outs voor fraude/claims) goed regelen? Neem contact op voor kosteloos en vrijblijvend juridisch advies via het online contactformulier. Telefonisch, per e-mail en via chat zijn wij ook bereikbaar – desgewenst buiten kantooruren.

