In deze zaak had een werknemer (ruim 22 jaar in dienst) zich ziek gemeld met spanningsklachten en zegde hij later zelf op. Daarna vroeg hij de kantonrechter om toekenning van de transitievergoeding, omdat de werkgever volgens hem zó verwijtbaar had gehandeld dat hij geen andere keuze had dan vertrekken. De kantonrechter wees het verzoek af: wie zelf opzegt krijgt alleen een transitievergoeding als de opzegging het gevolg is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever. Hoewel er aan de re-integratie en communicatie van de werkgever het nodige viel aan te merken, was dat niet ‘ernstig’ genoeg.
Hieronder beschrijven wij de feiten zoals die uit de beschikking volgen en geven wij onze eigen duiding. Waar wij uitleg geven over de betekenis van de overwegingen, betreft dit onze interpretatie van de uitspraak en geen vaststaand oordeel voor andere situaties.
Praktische tip: als een werknemer overweegt zelf op te zeggen vanwege werkdruk, conflict of re-integratieproblemen, is het cruciaal om eerst (schriftelijk) te escaleren, oplossingen te vragen (bijv. mediation) en een dossier op te bouwen. Zonder duidelijke ‘ernstige verwijtbaarheid’ vervalt het recht op transitievergoeding.
Kerngegevens van de uitspraak
- ECLI: ECLI:NL:RBMNE:2021:2375
- Instantie: Rechtbank Midden-Nederland (kantonrechter), locatie Utrecht
- Rechtsgebied: arbeidsrecht
- Type procedure: beschikking (eerste aanleg – enkelvoudig)
- Datum uitspraak: 3 juni 2021
- Datum publicatie: 9 juni 2021
- Zaaknummer: 9063617 \ UE VERZ 21-59 LH/1040
- Onderwerp: eigen opzegging werknemer, (geen) transitievergoeding, toets ‘ernstig verwijtbaar’ handelen werkgever
In één oogopslag
- Werknemer was in dienst van 15 oktober 1998 tot 30 november 2020 (laatstelijk directeur automatisering).
- Er ontstonden spanningen in het management na ziekte en overlijden van de (oude) hoogste leiding en het aantreden van diens zoon.
- Werknemer meldde zich op 10 februari 2020 ziek met spanningsklachten (deels werkgerelateerd).
- Re-integratie stagneerde in de zomer van 2020; de bedrijfsarts signaleerde ook een ervaren verstoring.
- Werkgever legde een beëindigingsovereenkomst (VSO) voor; werknemer weigerde.
- Werknemer zegde uiteindelijk zelf op per 1 december 2020.
- Hij vroeg daarna alsnog de transitievergoeding (gesteld: € 69.589 bruto), maar kreeg die niet.
Wat speelde er precies?
De werknemer was jarenlang een sleutelpersoon in de softwareontwikkeling en had een vertrouwensband met de oude hoogste leiding. Toen de verhoudingen in het management verslechterden en de werkdruk toenam (onder meer door koersverschillen en gebrek aan afstemming), raakte de werknemer overbelast. In 2020 meldde hij zich ziek met spanningsklachten en ging in behandeling.
Tijdens de re-integratie speelde onder meer dat er (tijdelijk) werd gesproken over een functiewijziging en dat praktische zaken (zoals toegang tot systemen) niet op orde waren bij werkhervatting. De bedrijfsarts rapporteerde stagnatie en adviseerde partijen richting een passende oplossing. De werkgever kwam toen met een voorstel voor een beëindiging met wederzijds goedvinden, maar de werknemer ging daar niet mee akkoord. Uiteindelijk besloot de werknemer zelf op te zeggen.
Na afloop van het dienstverband vroeg de werknemer alsnog om een transitievergoeding, omdat hij vond dat de werkgever ernstig verwijtbaar had gehandeld (onder meer: stopzetten toeslag, onvoldoende ingrijpen bij werkdruk/samenwerkingsproblemen, tekortschieten in re-integratie, aansturen op vertrek via VSO en ongelijk behandelen t.o.v. collega-directeuren).
De kernvraag
Was de opzegging door de werknemer het gevolg van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever? Alleen in dat uitzonderlijke geval ontstaat bij eigen opzegging toch recht op een transitievergoeding (art. 7:673 BW).
Hoe oordeelde de rechter?
1) Hoofdregel: bij eigen opzegging geen transitievergoeding
De kantonrechter benadrukte dat het uitgangspunt is: wie zelf opzegt, krijgt geen transitievergoeding. Een uitzondering geldt alleen als de werknemer opzegt vanwege ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever.
2) Toeslag: geen verwijt (al eerder beslist)
De werknemer klaagde dat een maandelijkse toeslag van € 1.500 bruto vanaf april 2020 was stopgezet. Daarover was in een eerdere procedure al beslist dat hij daarop vanaf april 2020 geen aanspraak meer had. In deze transitievergoedingszaak werden geen nieuwe feiten aangevoerd die dat anders maakten.
3) Excedentregeling en ‘onderscheid’ met collega’s: telt hier niet mee
De werknemer kwam er naar eigen zeggen pas ná het einde van het dienstverband achter dat hij niet had deelgenomen aan een (premievrije) excedentregeling en dat collega’s de toeslag langer kregen. De kantonrechter oordeelde: bij de vraag of de opzegging “als gevolg van” ernstig verwijtbaar handelen is gedaan, tellen alleen omstandigheden mee die de werknemer tot opzegging hebben gebracht – niet wat hij pas later ontdekt.
4) Werkdruk, samenwerking en re-integratie: wel kritiek, maar niet ‘ernstig’
De kantonrechter vond dat de werkgever in 2019 wel degelijk pogingen had gedaan om de spanningen en werkdruk te adresseren (o.a. ingrijpen vanuit de toenmalige hoogste leiding, tijdelijke versterking/ingrepen in de organisatie). Dat het uiteindelijk toch misliep, maakte die pogingen niet automatisch verwijtbaar.
Over de re-integratie merkte de kantonrechter op dat er zeker zaken beter hadden gekund (bijvoorbeeld rommelige praktische terugkeer, ongelukkige communicatie over een mogelijke functiewijziging). Maar de werkgever was op protest teruggekomen en het geheel leidde niet tot de conclusie dat de werkgever de re-integratie bewust frustreerde of anderszins ernstig verwijtbaar handelde.
5) VSO aanbieden mag (meestal), ook al is het niet ‘mooi’
Dat de werkgever na stagnatie van de re-integratie een beëindiging met wederzijds goedvinden voorstelde, vond de kantonrechter niet onbegrijpelijk. Dat in het voorstel ook postcontractuele bedingen stonden “verdient geen schoonheidsprijs”, maar omdat de werknemer het voorstel afwees (met juridische bijstand), had dat verder geen doorslaggevende gevolgen.
6) Conclusie: geen recht op transitievergoeding
Alles bij elkaar genomen (ook in samenhang) was er geen sprake van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten door de werkgever. Het verzoek om transitievergoeding werd daarom afgewezen. De werknemer moest de proceskosten van de werkgever betalen (begroot op € 747 salaris gemachtigde).
Wat leert deze uitspraak?
- Bij eigen opzegging is de lat voor transitievergoeding hoog: alleen bij een uitzonderlijke situatie van ‘ernstige verwijtbaarheid’ aan de kant van de werkgever.
- Niet alles wat onhandig, rommelig of onbevredigend is in re-integratie wordt juridisch ‘ernstig verwijtbaar’.
- Omstandigheden die pas ná de opzegging bekend worden, helpen doorgaans niet om alsnog te zeggen dat je “als gevolg van” die omstandigheden bent vertrokken.
- Een (ongunstige) VSO aanbieden is niet automatisch ernstig verwijtbaar, zeker als de werknemer kan weigeren en juridisch advies heeft.
Onze duiding
Deze uitspraak is een goed voorbeeld van hoe terughoudend rechters zijn met het label ‘ernstig verwijtbaar’ bij een werkgever als de werknemer zélf heeft opgezegd. De kantonrechter erkent dat de werkgever steken liet vallen (zoals praktische re-integratieproblemen), maar vindt dat vooral ‘verwijtbaar’ en niet ‘ernstig verwijtbaar’. In de praktijk betekent dit: als je als werknemer wilt vertrekken én aanspraak wilt houden op transitievergoeding, moet heel duidelijk zijn dat de werkgever zodanig fout zat dat voortzetting redelijkerwijs niet meer van je gevergd kon worden – en dat je vertrek dáár rechtstreeks door is veroorzaakt.
Bron
Rechtspraak.nl – ECLI:NL:RBMNE:2021:2375
Neem contact op met Van Leeuwen & Bos Juridisch Advies
Twijfelt u of u bij vertrek recht heeft op een transitievergoeding, of speelt er een conflict rondom werkdruk of re-integratie? Neem gerust contact met ons op voor kosteloos en vrijblijvend juridisch advies. U kunt ons bereiken via het online contactformulier. U kunt ons ook bereiken telefonisch, per e-mail of via chat.
Ook buiten kantooruren zijn wij bereikbaar. In veel gevallen kunnen de kosten van juridische bijstand worden verhaald op de werkgever.

